Žitije protopopa Avakuma, koje je on sâm napisao je delo koje u prvom licu iznosi sve patnje, iskušenja, nastojanja i duhovnu borbu protopopa (protojereja) Avakuma Petroviča, kao predstavnika staroveraca (staroobrednika), koji se dosledno protivio reformama svoga bišeg prijatelja patrijarha Nikona. Patrijarh Nikon je u istoriji zapamćen kao reformator Moskovske pravoslavne crkve, što je dovelo do njenog rascepa na staroverce i novoverce tokom sedamnaestog veka. Uprkos naredbama cara, Avakum se uporno protivi reformama i biva prognan u Sibir. Poslednjih četrnaest godina života provodi utamničen u tvrđavi u Pustozersku, krajnjem severu evropske Rusije, gde i nastaje Žitije (1672-75), prva autobiografija u ruskoj književnosti koja obiluje izuzetno realističnim opažanjima, prikazima i nemilosrdnim dešavanjima.