Isceljenje (preuzeto sa podcasta Dva i po psihijatra)

Kada se govori o popularnoj psihologiji, kulturi samopomoći i najuticajnijim savremenim misliocima na internetu, najčešće se raspravlja o njihovim savetima, ideološkim podelama i gotovim receptima za bolji život. Mnogo ređe se govori o samom jeziku kojim oni oblikuju našu stvarnost: o novim rečnicima koje proizvode, praznim označiteljima poput „traume“ i „isceljenja“ (healinga), iluziji brzih rešenja i onome što se događa sa čitaocem onda kada zatvori knjigu ili ugasi ekran. U najnovijoj epizodi, Mihailo razgovara sa Nikolom Mikićem, psihijatrom, esejistom i piscem iz Banjaluke, autorom knjige Iskupitelj i iscelitelj, čovekom koji ovom fenomenu pristupa iz dva važna ugla: kao kliničar koji svakodnevno radi sa mladim ljudima i adolescentima, ali prvenstveno kao pisac i zaljubljenik u jezik, književnost i francuski poststrukturalizam. Zato je ovaj razgovor istovremeno klinički pronicljiv, filozofski utemeljen i duboko posvećen jeziku. Mihailo i Nikola analiziraju dva najveća globalna fenomena današnje psihološke scene – Džordana Pitersona (iskupitelja) i Gabora Matea (iscelitelja) – kao dve strane iste medalje i dva kraja iste klackalice. Govore o tome kako Piterson nastupa kao strogi antički učitelj i figura oca koja zahteva red, odgovornost i ispravljanje, dok Mate preuzima ulogu brižne majke i sapatnika koji nudi utehu, holizam i oslobađanje od krivice kroz sveprisutni koncept traume. Nikola otvoreno govori o opasnostima svođenja kompleksnih psihičkih procesa na popularne poštapalice, o razlici između površne znatiželje i istinske posvećenosti u radu na sebi, kao i o generacijama mladih ljudi koji sve teže podnose običnu životnu nelagodu jer u odrastanju nisu upoznali simboličku „Grdanu“ i granice. Kroz prizmu mislilaca poput Fukoa, Deleza, Barta i Bašlara, otvara se pitanje zašto čitanje priručnika za samopomoć često liči na odlazak na tavan sa baterijskom lampom dok se strašni zvuci zapravo čuju iz podruma u koji istinska psihoterapija mora da se spusti.